De Minamata Ziekte – 水俣病

De Minamata ziekte
水俣病

De Minamata ziekte werd voor het eerst ontdekt in Minamata, in de prefectuur Kumamoto in 1956. De oorzaak was de vrijlating van methyl kwikzilver in het vervuilde water van de chemische fabriek van de Chisso Corporation. De vervuiling hield aan van 1932 tot 1968. Dit gif kwam voor in de vissen en schelpdieren in de haven van Minamata en de Zee van Shuranui, waardoor de bevolking door het eten van deze vissen en schelpdieren te kampen kreeg met kwikzilver vergiftiging. Ondanks de dood van zowel vele mensen als dieren, deed de regering in dertig jaar tijd bijna niets tot niets om de vervuiling tegen te gaan.

De ziekte

De Minamata ziekte is een neurologisch syndroom dat veroorzaakt wordt door zware kwikzilver vergiftiging. Onder de symptomen zijn verstoringen van het evenwicht en de bewegingscoördinatie, gevoelloosheid in de handen en de voeten, algemene zwakheid van de spieren, verkleining van het gezichtsveld, schade aan het gehoor en aan de spraak. In het geval van zware vergiftiging kan er sprak zijn van zinsverbijstering, verlamming, coma en de dood binnen enkele weken na het aanvangen van de symptomen. De ziekte kan tevens de foetussen in de baarmoeder aantasten.

Het begin

De chemische fabriek van Chisso Corporation in Minamata werd geopend in 1908 en werd een van de meest welvarende fabrieken in Japan. Het chemische afval dat de fabriek produceerde, werd geloosd in de haven van Minamata, samen met het afvalwater van de fabriek. De fabriek breidde snel uit, en als enige grote industrie in de regio, had deze dan ook een grote invloed in Minamata.

Op 21 april 1956 werd een meisje van vijf jaar oud onderzocht in het ziekenhuis van de fabriek. De symptomen waar het meisje onder leed, waren stuiptrekkingen en grote moeite met spreken en stappen. De psychiaters begrepen er niets van en enkele dagen later begon het jongere zusje dezelfde symptomen te vertonen. Ook zij werd opgenomen en de moeder van de kinderen liet de dokters weten dat de dochter van de buren met de zelfde symptomen te maken had. Acht andere patiënten werden gevonden en opgenomen.

Op de eerste mei melde de directeur van het ziekenhuis aan de plaatselijke gezondheidsdienst dat er sprake was van een epidemie met onbekende oorsprong, die het zenuwstelsel aantaste. Dit was de officiële ontdekking van de Minamata ziekte. Men nam aan dat de ziekte besmettelijk was en alle patiënten werden geïsoleerd en hun huizen ontsmet. Tevens ontdekte men bewijs van het vreemde gedrag van katten en andere dieren in de omgeving. Vanaf 1950 waren er vele katten gezien die te maken hadden met stuiptrekkingen, gek werden en stierven. De bevolking noemde het “de ziekte van de dansende kat” (猫踊り病 neko odori byō). Kraaien vielen uit de lucht, zeewier groeide niet meer en vissen dreven dood aan de oppervlakte van de zee.

Op 24 augustus 1956 werd de Kumamoto University Research Group opgericht, met als doel het vinden van de oorzaak van de epidemie. Vele patiënten werden onderworpen aan gedetailleerde onderzoeken en langzaam maar zeker kreeg men een vollediger beeld van de symptomen. De ziekte ontwikkelde zich zonder enige waarschuwing, samengaande met gevoelloosheid in de handen en voeten. Velen waren niet meer in staat om kleine objecten vast te nemen, konden niet meer stappen of lopen zonder te vallen. Hun stemmen veranderden en velen hadden problemen met het zien, horen en slikken. Deze symptomen werden gevolgd door stuiptrekkingen, coma en de dood. Tegen oktober van het jaar 1956 waren veertig patiënten ontdekt, waarvan er veertien overleden waren.

Zoeken naar de oorzaak en de identificatie van het kwikzilver

Men ontdekte dat de slachtoffers vaak leden waren van dezelfde familie en vissers waren aan de haven en de kust van Minamata. Hun eten bestond dan ook voornamelijk uit vis en schelpdieren. De katten in de regio die vaak de overschotjes van het eten opaten, stierven aan gelijkaardige symptomen waar de mensen mee te maken hadden gekregen. Zodoende ontstond het idee dat de oorzaak bij een voedselvergiftiging lag.

Op vier november kondigde de onderzoekers aan dat de ziekte het gevolg was van vergiftiging door een zwaar metaal dat in het menselijk lichaam terecht kwam via vis en schelpdieren. Onmiddellijk werd het afval water van de fabriek als een mogelijke oorzaak aangeduid. Testen bewezen dat het water vele zwarte metalen bevatte in zulke hoge concentraties dat het zware schade aan de omgeving kon berokkenen. In maart 1958 was het de Britse neuroloog Douglas McAlpine die voorstelde dat de oorzaak wel eens kwikzilververgiftiging kon zijn, waardoor de focus van het onderzoek hiernaar werd verlegd.

In februari 1959 ontdekte men dat er grote hoeveelheden kwikzilver aanwezig waren in de vissen en schelpdieren. De hoogste concentraties waren te vinden rond de Chisso fabriek die verminderden in de richting van de zee. De fabriek werd als de dader werd geïdentificeerd.

Erkenning door de overheid

Twaalf jaar na de ontdekking van de Minamata ziekte, op 26 september 1968, vaardigde de regering een officiële erkenning van de oorzaken van de Minamata ziekte uit. De conclusie bestond echter uit vele feitelijke vergissingen. Het eten van vis en schelpdieren uit andere delen van de Zee van Shiranui kon tevens de ziekte veroorzaken, en hierbij zowel het eten van kleine als grote hoeveelheden over een langere periode. De ziekte eindigde niet in 1960, net zomin als de fabriek die een systeem had ingevoerd voor de zuivering van hun vervuild afvalwater. Desondanks bracht de aankondiging van de regering opluchting voor vele slachtoffers en hun familie. Velen hadden lang geleden onder hun pogingen om er voor te zorgen dat Chisso verantwoordelijkheid zou opnemen. De strijd verplaatste zich naar in welke maten de slachtoffers gecompenseerd moesten worden.

Erkenning van de patiënten

Om in aanmerking te komen voor een vergoeding, moesten de patiënten officieel erkend zijn door verschillende comités, op basis van hun symptomen. De patiënten moesten echter alle symptomen bezitten, gebaseerd op een standaard diagnose van kwikzilververgiftiging afkomstig uit Groot-Brittannië. Hierdoor werden velen geweigerd.

Slachtoffers

Van de 2.265 slachtoffers die in maart 2001 erkend werden, zijn er 1.784 overleden. 10.000 mensen die niet als officiële slachtoffers zijn erkend, hebben desondanks schadevergoeding ontvangen van Chisso. De uiteindelijke impact van de ziekte is onbekend, omdat een volledige studie nooit werd uitgevoerd. Vele slachtoffers werden gediscrimineerd, gemeden omdat men bang was dat de ziekte besmettelijk was. Vergoeding van de slachtoffers zorgde voor constante wrijving in de gemeenschap, samen met ongegronde beschuldigingen dat sommige mensen een schadevergoeding hadden gekregen, terwijl ze nooit onder de ziekte hadden geleden.

Heden

Heden is de Minamata ziekte nog steeds belangrijk in de Japanse samenleving; vervolgingen tegen Chisso blijven aanwezig, net als het gevoel dat de overhead tekortschoot. Op 1 mei 2006 vond er een herdenkingsceremonie plaats in het Minamata Disease Municipal Museum, als herdenking dat het vijftig jaar geleden was dat de ziekte werd ontdekt. 600 mensen waren aanwezig op de ceremonie. De meeste patiënten zijn nu in de veertig of vijftig jaar oud en het gaat niet beter met hun gezondheid. Hun ouders, die vaak hun enige steun zijn, zijn in de zeventig of tachtig jaar oud of al overleden. Sommige van deze patiënten hebben vaak het gevoel dat afhankelijk zijn van hun eigen huis en de zorg van hun familie, als gevolg van hun isolatie uit de gemeenschap.

Artikel: Aruko